success closed Loading...

"Deyəsən o yuxu gerçək olacaq" - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?


Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil

GÜNÜN XƏBƏRLƏRİ
Nazir: "Xudafərin kəndi ermənilər tərəfindən tamamilə dağıdılıb" 17:23
Mehriban xanım Əliyevanın dinamik xarakteri dövlət idarəçiliyinə də sirayət edəcək - Əli Həsənov 16:57
Lənkəranda məsciddən oğurluq edilib 16:35
ADU-da mühüm tədbir keçirilib 15:58
Dövlət İmtahan Mərkəzi abituriyentlərə müraciət edib 15:14
"Petkim" Türkiyənin neft-kimya sektorunda ilk risk menecmenti sertifikatı alıb 14:52
Sabah metronun "Xətai" stansiyası bağlanacaq 14:45
Qəbələ-Urmiya aviareysi açılır 14:40
DİM: Qəbul imtahanlarında ikinci dəfə iştiraka görə ödənişi abituriyent ödəyəcək 14:37
Tbilisidə "Xocalıya ədalət!" aksiyası keçirilib - FOTOLAR 14:31
Xocalı şahidinin “Erməni zindanında səkkiz gün” kitabının - İstanbulda təqdimatı olub + FOTO 14:00
İtaliya parlamentində Xocalı soyqırımının tanınması təklif olunub 13:51
Nəriman Nərimanovun Azərbaycanın Türkiyədəki diplomatik nümayəndəsi İbrahim Əbilova məktubu - İran bizdən uzaqlaşdı, indi isə Türkiyə... 13:13
Yusif Səfərov küçəsində yeni geri dönmə hissəsi yaradılıb - FOTOLAR 13:03
Güclü külək əsəcək - bəzi yerlərdə 21 dərəcə isti olacaq 12:34
Polis saxta viza düzəldərək vətəndaşların pulunu mənimsəyən - Ucar sakinini axtarır 12:19
Neftimiz ucuzlaşıb 12:07
Rasim Əliyevin ölümündə təqsirləndirilənlərin apellyasiya məhkəməsinin - vaxtı məlum olub 11:21
"Fitch": - Azərbaycanın dövlət borcu idarəolunan səviyyədədir 11:13
Dünya bazarında - neft ucuzlaşıb 11:00
Müdafiə Nazirliyi: - Düşmən mövqelərimizə hücum edib, itkilərimiz var 10:43
Cəbhədə vəziyyət gərginləşib - Ermənistan silahlı qüvvələri minaatan, snayper tüfəng və iriçaplı pulemyotlarla atəşkəsi 120 dəfə pozub 10:27
Prezidentin oğlu "Palmali"yə kirayə verdiyi tankerləri satıb 10:00
Bakı-Qazax magistral yolunda maşın aşıb, - xəsarət alanlar var 09:25
Aydın Səfixanlı: - Lapşinin Azərbaycana gətirilməsi təcrübəsini Xocalı soyqırımını törədənlərə qarşı da davam etdirmək olar 09:15
Çində hoteldə yanğın baş verib, ölən və xəsarət alanlar var - YENİLƏNİB 08:36
Keri Kavano: - “Rusiya və ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üzərində birgə çalışmalıdır” 08:32
Deputat yol qəzasında öldü 08:28
O,72 saat ərzində ağrını hiss etməyə qoymur - Möcüzə 06:30
Hər səhər limonlu-ballı su için... - İNANILMAZ NƏTİCƏ 05:35
Valideynlər üçün - 10 OLMAZ 04:24
Mədə qıcqırması - SƏBƏBLƏR və TƏBİİ ÇARƏLƏR 03:30
WhatsApp yeniləndi: - hamı narazıdır... 02:13
İctimai yerlərdə siqaret çəkənlər - 300 manat cərimə olunacaq 01:53
Deputat iclasa “Jdun”la gəldi 01:48
Barak Obamanın Fransadakı tərəfdarları maraqlı fikir irəli sürüblər 01:34
UEFA həftənin komandasını açıqladı 01:05
Tramp böyük islahatlara başladı - ABŞ dəyişir 00:45
Savaşdan başqa yol yoxdur - Ekspertdən sensasiya 00:28
Türkiyədə ölüm hökmü bərpa olunur - Ərdoğan anons verdi 00:15
24.02.2017
Azərbaycanlı tələbə ilkə imza atıb - VİDEO 23:50
Generalın ölkədən çıxışına yasaq qoyuldu 23:38
Demokratlar Trampı bu yolla vəzifədən atmaq istəyir - Plan 23:25
Dərslərindən “2” alan, valideynlərinin üz döndərdiyi - 10 dahi 23:11
Roma Papasından ermənilərə məxfi məktub: - “Qardaşlarım...” 22:54
Dənizdən çıxan tüklü əjdaha görənləri dəhşətə gətirdi - FOTOLAR 22:40
FHN Bakıda intiharın qarşısını aldı 22:28
Elan saytında açıq-aşkar narkotik satılır - VİDEO 22:25
Tramp vəd verdi 22:10
“Bu, qlobal sivilizasiyanın faciəsi ilə nəticələnəcək” - DƏHŞƏTLİ PROQNOZ 21:57
Ölkədə 2025-ci ilə qədər 450 min yeni iş yeri açılacaq 21:45
Ermənilərin bu raketdən istifadə edə bilməməsinin səbəbi ... 21:30
Milyarder Azərbaycan prezidentliyinə namizədliyindən danışdı 21:22
Facebook-da bu da olacaq - YENİLİK 21:05
Ermənistan “müharibə olacaq” fikri ilə fəallaşıb - Polkovnik 20:50
Yük maşını daş hasara çırpıldı, - sürücü öldü 20:43
Azərbaycanlı futbolçu Avroliqada həftənin ən yaxşısı olub 20:31
Qarabağdakı vəziyyətdən narahatıq - ATƏT-in baş katibi 20:12
Milli Məclis gələn həftə Elman Rüstəmovun 3 müavinini yola salacaq 19:55
Türkiyədən Xocalı ilə bağlı - Bəyanat 19:46
“Eldar Mahmudov prosesdən qalib çıxdı” - "AKULA AKİF" BAKIYA MESAJ GÖNDƏRİB 19:26
Sizin üçün Fərhad kimi dağları yardıq... - Ərdoğan 19:24
ATƏT PA-nın iclasında Xocalı soyqırımı barədə məsələ qaldırılıb 19:14
Antarktida da çat əmələ gəldi - VİDEO + FOTOLAR 19:00
"Azerbaijan Fight Club"un prezidenti Moskvadakı döyüş zamanı erməni təxribatı barədə danışıb 18:50
Prezident İlham Əliyev 16 milyon manat ayırdı 18:45
"CinemaPlus" "Xoca" filmini pulsuz nümayiş etdirəcək 18:30
Trampın yeganə hicablı müşaviri - onunla işləməkdən imtina etdi 18:18
"MTN işi": - "Pulu Mövlam Şıxəliyevlə Vüsal Ələkbərova verdik" 18:16
Türk ordusunun dəstəyi ilə Əl-Bab azad olundu 18:08
Mehriban Əliyeva: - Sizin səmimi diləkləriniz və dəstəyiniz mənim üçün çox vacibdir 18:00
Ermənistandan Azərbaycana növbəti qarmaq? - Rusiyalı nazir yenə göz yumdu 17:38
Abdolbari Gözələ "Şöhrət" ordeni təqdim olundu 17:37
“ƏHSƏNÜT-TƏVARİX”in Azərbaycan dilində tam tərcüməsi işiq üzü görüb 17:32
Dolların fevralın 27-nə kimi olan - MƏZƏNNƏSİ 17:27
"Cəbhədə təxribatların sayı artacaq" - Sabiq nazir 17:20
Azərbaycanda narkoman qadınların sayı artıb - STATİSTİKA 17:05
UEFA Avropa Liqasında 1/8 final mərhələsinin püşkü atılıb 17:05
Dövlətə xəyanətdə şübhəli bilinən 2 nəfər həbs edilib 16:47
İsa Qəmbər və Arif Hacılı istintaq idarəsinə çağırılıblar 16:38
Parlamentdə Şəhidlər xiyabanında Soyqırımı abidəsinin qoyulması təklif olunub 16:29
"Lotu Quli"nin yeznəsinin məhkəməsinin hakimi əvvəllər onun vəkili olubmuş 16:06
Valideynlər üçün əlavə xərc 15:57
Buraxılış imtahanlarında şagirdlərin yazacaqları inşalara verilən tələblər açıqlanıb 15:50
“Mindən artıq əsiri geri qaytardım” - Xocalının keçmiş prokuroru 15:40
Bakı Mühəndislik Universitetinə yeni rektor əvəzi təyin edilib 15:02
Siqaretlərin güzəştli idxalından sui-istifadənin - büdcəyə vurduğu ziyanın məbləği açıqlanıb 15:00
Barak Obama bu Avropa ölkəsinə - prezident seçilə bilər 14:52
Elmar Məmmədyarov daha sərt danışdı: Nalbandyan bizə şans qoymadı 14:38
İraq kürdlərinin lideri Kürdüstanın müstəqilliyi haqda: - "Bizi saxlaya bilməyəcəklər" 14:21
Oqtay Əsədov: - "Tı vor, tı trus-tı armyanin!” 14:15
Zeynəb Xanlarova: - "Gəlin müharibə edək, torpağımızı alaq, nəyi gözləyirik?" 14:15
Ermənistanda hakim partiyanın deputatlığa namizədləri arasında dava 14:00
ŞOK İDDİA - Lenin dirildi + VİDEO 13:35
Xocalı faciəsi Fəlsəfə İnstitutunda anıldı 13:25
"Vikipediya"da bir neçə dildə Milli qəhrəmanlarımız haqqında məlumatlar yerləşdirilib 13:22
Daha bir şirkət Azərbaycanın sığorta bazarını tərk edir 13:15
"Kaspersky Lab": - Hər ikinci fişinq hücumunun məqsədi istifadəçilərin pullarıdır 13:10
Rüfət Aslanlı: - "Manatın məzənnəsi ilə neftin qiyməti arasında əlaqə axtarmayın" 13:09
Prezident: “Ondan çox ölkənin Xocalı soyqırımını tanıması bu cinayəti törədənlərin mühakiməsi baxımından əhəmiyyətlidir” - YENİLƏNİB 13:00
Mehman Hüseynova rəsmən “stop” qoyuldu 12:52
Güclü külək əsəcək - XƏBƏRDARLIQ 12:50
Gündüz İsmayılov: - “Xocalını azad etmək üçün yola çıxmaq vaxtıdır” + FOTOLAR 12:43
Onun ölümündən bir il ötür - Amma... 12:42
"Atəşkəsdən sonra 32 uşaq erməni terrorunun qurbanı olub" 12:30
“ABŞ-ı dəlmə-deşik edərik” deyən Dmitri Roqozin kimdir? - Onun şəcərəsində türk izi - DOSYE 12:11
Milli Məclisdə “Xocalı soyqırımının 25 illiyi ilə əlaqədar” qərar layihəsi müzakirə olunur 12:07
Türkiyə qırıcıları İraqa zərbələr endirdi 12:06
Sarkisyan baş nazir və müdafiə nazirini işdən çıxarır 11:50
Xalq şairi Rəsul Həmzətovun Əziz Əliyev haqqında xatirəsi - "Bir az ağayana ol, sən dağlı balasısan...” 11:43
Güzəştli mənzillərin tikintisi üçün Hövsanda torpaq sahəsi ayrıldı 11:35
Zakir Həsənov dünən gecə Talış kəndi istiqamətində döyüşə şəxsən komandanlıq edib - VİDEO 11:20
Müdafiə Nazirliyi: - Təxribat törətmək istəyən düşmən görülən tədbirlər nəticəsində geri çəkilməyə məcbur edilib 11:14
Dünya Bankı Azərbaycanın bank sektorunda problemli kreditlərin həllinə kömək edəcək 11:00
Ali təhsilin bakalavriat səviyyəsində yeni ixtisaslar yaradılıb 10:55
Aleksandr Lapşinin yeni vəkili onunla görüşüb 10:50
Azərbaycan XİN: - Avropa Parlamentinin deputatı olmaq heç kimə digər dövlətlərin qanunlarını pozmağa əsas vermir 10:45
Ermənilər snayper tüfəngləri və qumbaraatanlardan da istifadə etməklə - atəşkəsi 70 dəfə pozublar 10:43
Hun xaqanı İşbaranın Çin imperatoru Ka-o-tsuya məktubu - Atalarımızdan bizə qalan dilimizi dəyişdirməyə cəhd etməyin 10:42
İlham Əliyev Cibutinin xarici işlər nazirini qəbul edib 10:39
Azərbaycanın aprel döyüşlərində azad etdiyi ərazilərin yeni - XƏRİTƏSİ 10:35
ABŞ-da Xocalı soyqırımı tanınıb - FOTOLAR 10:30
Nyu-York polisi Ağ evə tabe olmadı 10:22
Aleksandr Lapşinin hüquqlarını müdafiə edəcək - yeni vəkilin adı məlum olub 10:15
Trampın qızı və kürəkəni onu razı saldılar ki... 09:53
Neftimizin qiyməti yüksəlməkdə davam edir 09:44
Sabiq prezidenti - həbs gözləyir? 09:23
Prezident gömrük sahəsi ilə bağlı bir sıra ikitərəfli sənədləri təsdiq edib 09:05
Azərbaycanın ən yaşlı sakini müəyyənləşdirildi - KİMDİR? 08:54
ABŞ nüvə arsenalını genişləndirmək niyyətindədir 08:33
Pentaqon: - ABŞ-ın xəbərdarlığına baxmayaraq, İran siyasətini dəyişməyib 08:17
İŞİD Əl-Babı tərk etməyə qərar verib 08:10
Kim Çen Inın qardaşının qətlində kimyəvi silahdan istifadə edilib 08:00
Alimlərdən XƏBƏDARLIQ - İçki içən kişilər ... 06:40
Çox yetişmiş bananın bilinməyən xüsusiyyəti 05:30
Kişmişin inanılmaz faydaları 04:25
Bənzədiyi orqana şəfa verən 8 qida - FOTOLAR 03:35
Ronaldo üsyan etdi: - "Mən qol vurmuşam, bəs sən nə etmisən?" 02:28
“Beşiktaş” 1/8 finalda - Nəticələr 02:14
Elm məşhur cizgi filminin qəhrəmanını gerçək həyata qaytaracaq - 4000 ildən sonra 01:28
AKP-dən möhtəşəm referendum - Çarxı 01:23
Şəhidimiz torpağa tapşırıldı - VİDEO 00:49
Kavani çempionatımızın bombardirindən danışdı 00:45
Türk ordusu hücuma keçdi: - İŞİD-çilər qaçır 00:29
Lavrov Bakıya şantaj mesajları göndərməklə... - Şərh 00:17
Böyük Britaniyada “Doris kabusu" 00:08