success closed Loading...

''Deyəsən o yuxu gerçək olacaq'' - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?

Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil


XƏBƏR LENTİ
Prezident bu saytları bloklamağa İCAZƏ VERDİ 00:28
Moskva bir ay ərzində Suriyaya “S-300” kompleksləri göndərə bilər 00:15
23.04.2018
Yeni ekologiya və təbii sərvətlər naziri Muxtar Babayev kimdir? - DOSYE 23:58
Yeni nazirlik yaradıldı - Sərəncam 23:46
Mikroavtobus kütləyə çırpıldı: yaralılar var 23:35
Attraksiondan yıxılan şəxs öldü + VİDEO 23:12
İlham Əliyev Türkiyəyə gedir 22:54
“Putin onunla əvəzlənsə...” – ŞOK İDDİA 22:45
Erməni deputatlar NATO-nun seminarını tərk etdi 22:28
Sərkisyanın istefası Qarabağa necə təsir edəcək? – De Vaal 22:10
Prezident iki quruma rəhbər təyin etmədi 21:55
Dövlət Miqrasiya Xidmətinə yeni rəis təyin edildi 21:38
Sarkisyanı kreslodan aşıran Nikol Paşinyan kimdir? 21:31
Ermənistan Nazirlər Kabineti istefa verdi 21:20
Minsk Qrupundan Sərkisyanın istefası ilə bağlı - Bəyanat 21:07
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinə yeni sədr təyin olunub 20:40
Muxtar Babayev ekologiya və təbii sərvətlər naziri təyin olunub 20:32
Dünyanın ən böyük şirkətinə ballistik raketlər atıldı 20:10
Dövlət Turizm Agentliyinə sədr təyin edildi 19:58
Nazim İbrahimov işdən çıxarıldı 19:43
Sürücülərə texniki baxışla bağlı - Son xəbərdarlıq 19:25
Prezident Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibini təsdiq etdi: yeni adlar var 19:18
Sarkisyan istefa verdi, Bakı hərəkətə keçdi: Ermənistanın yeganə çıxış yolu... 19:01
Son müşavirədə Dağlıq Qarabağ FAKTORU - Sarkisyan nə PLANLAŞDIRIRDI? + VİDEO 18:49
Ruslar Sərkisyanı niyə qurban verdi: istefanın sirri – Təhlil 18:28
Paşinyan Serj Sarkisyanın istefasını şərh edib 18:10
Dolların sabaha olan məzənnəsi 17:51
Ermənilər Serj Sarqsyanın istefasını sevinclə qarşılayıb 17:33
Ramiz Mehdiyev islahatlardan danışdı- "Bundan sonra da davam edəcək" 17:11
Sərkisyan getdi: İrəvanda nələr dəyişəcək? – ŞƏRH 17:02
Serj Sarkisyan istefaya gedib + YENİLƏNİB 16:50
Prezident təhsil nazirini təyin etdi 16:35
"Milli Təhülkəsizlik"-lə məşğul olan "GENERAL"- LARA HÖKM + YENİLƏNİB 16:15
Məxfi görüşün ŞOK DETALLARI: Sarkisyanın vəzifəsi donduruldu, Karapetyan isə... 15:40
İlham Əliyevdən SƏRƏNCAM 15:05
Ermənistanda hərbi hissələr boşaldıldı: hərbçilər mövqelərini ATIB QAÇIR - ANBAAN VİDEO 15:00
Qaz sayğacı sərfiyyatı cox hesablayırsa… - Ekspert 14:30
Sayğac oğurlayan dəstə tutuldu 14:00
Rusiya Ermənistana ordu yeridəcək? – Moskvadan AÇIQLAMA 13:35
Türkiyədə Milli Suverenlik və Uşaq Bayramıdır 13:15
Ruhaninin köməkçisi "azərilər türk deyil" dedi, ARA qarışdı 13:11
Psixologiyamızı pozan qidalar 13:00
Netanyahu İlham Əliyevi İsrailə dəvət etdi 12:40
Bu nazirlikdə YENİ TƏYİNAT 12:15
Çar Rusiyasının Sibiri ruslaşdırma və xristianlaşdırma siyasəti 11:48
Bakıda azyaşlıların da cəlb edildiyi qeyri-ənənəvi gizli ibadət-tədris kompleksi aşkarlandı 11:35
17 ilin naziri vəzifədən ÇIXARILDI? - RƏSMİ 11:30
İmtahandan uğurla keçənlərin nəzərinə! 11:05
Həbs olunmuş “Quska” Bakı aeroportunda + FOTO 10:45
Makron yeni müharibənin SİQNALINI VERDİ: "ABŞ Suriyadan çəkilsə..." 10:25
VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ 10:10
Rusiyanın dağıdıcı gəmiləri "Qız qalası"nın bir addımlığında 09:55
Zabrat yolunda GÖRÜNMƏMİŞ TIXAC + FOTOLAR 09:30
Bu gündən 17 marşrutun hərəkət sxemi dəyişdi 09:15
“Qarabağ” çempion oldu + VİDEO + YENİLƏNİB 00:02