success closed Loading...

''Deyəsən o yuxu gerçək olacaq'' - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?

Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil


XƏBƏR LENTİ
Bakıda keçmiş məhkum yenidən tutuldu 16:10
FETÖ-nün əsas adamlarından biri həbs olundu 15:48
Dəniz Baykalın səhhəti ilə bağlı yeni AÇIQLAMA 15:35
Rusiyanın 33 ton pomidoru Azərbaycana qaytarmasının səbəbi - AÇIQLADI 15:20
Bakıdan Kiyevə YENİ REYS: Avtobusla 15:06
Rusiyada kriminal OLAY - Ermənilər bir-birlərini güllələdilər - 2 ölü, 1 yaralı... 14:40
“Qarabağ” azarkeşlərini təhqir edən “Sabah”lı yazar üzr istədi + FOTO 14:30
Jurnalistləri daşıyan vertolyot qəzaya düşüb 14:00
Sənətçilərə verilən Prezident mükafatlarının sayı artırılır 13:29
Qarabağda daha iki erməni əsgər öldü 12:58
Zakir Həsənov tapşırıq verdi: Düşmən təxribatlarının qarşısı dərhal alınmalıdır! - MÜŞAVİRƏ 12:40
Sabahın PROQNOZU - XƏBƏRDARLIQ 12:23
Usubov xidmət rəislərinə konkret tapşırıqlar verdi 12:09
51 keçmiş polis əməkdaşı saxlanıldı 11:46
Universitetlərin hazırlıq qrupuna qəbul proseduru - Təhsil eksperti ŞƏRH ETDİ 11:20
Monitorinqin nəticələri açıqlandı 11:00
Andraniki torpaqlarımızdan qovan Azərbaycan ordusu onu niyə axıra kimi təqib etmədi? - Fətəli Xan Xoyski parlamentin iclasında məsələyə aydınlıq gətirir 10:40
Pensiyaların artımı üçün ayrılacaq vəsaitin həcmi məlum oldu 10:09
Əfqanıstandakı partlayışda ölənlərin sayı 72-yə çatdı + YENİLƏNİB 09:55
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları - Abdullayev Namiq, Abdullayev Rövşən və Abdullayev Şövqiyar + DOSYE 09:30
Baş nazirdən qərar - Dövlət Komitəsinin 3 xidməti ləğv olundu 09:20
Vergilər Nazirliyində yeni departament direktoru təyin edilib 09:00
İspaniya kralından Kataloniya açıqlaması 08:50
İki merə hücum olub, biri ölüb 08:38
Büdcə kəsiri açıqlandı - 666 milyrad dollar 08:24
Sürücü iki piyadanı vuraraq hadisə yerində qaçıb 08:14
Bu dövlət qurumlarının xidməti avtomobillərdən istifadəsinə xitam verilib 08:00
Avropa Liqasında həftənin rəmzi komandası açıqlanıb 00:31
Növbəti aylar üçün mənzil bazarında qiymətlərlə bağlı PROQNOZ 00:27
Leyla Şıxlinskayanın 30 min manatlıq üzüyünü satmaq adı ilə alan qadına şərti cəza verilib 00:00
20.10.2017
Pensiya və müavinətlər üçün dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait artırılır 23:36
İnterpol Nizami Bayramovu axtarır + FOTO 23:21
Azərbaycanın Gürcüstandakı səfiri Çovdarova baş çəkib 23:09
Səməd Seyidov bədbəxt hadisə nəticəsində öldü 22:56
Rusiya 33 ton pomidoru Azərbaycana qaytardı - Federal Xidmət məlumat yaydı 22:47
Yeniyetmə məktəbdə atəş açıb, ölən və yaralananlar var 22:39
ATƏT Parlament Assamleyasının yeni prezidenti məlum oldu - Gürcü Qiqi 22:34
Dövlət qulluğu sahəsində 8 minədək boş yer var - Məleykə Abbaszadə 22:29
400 manata görə, borclu əvəzinə zaminin ölkədən çıxışına qadağa qoyuldu + VİDEO 22:21
Ankarada Dəniz Baykalın olduğu xəstəxana yaxınlığında atışma - 1 nəfər öldürüldü + VİDEO 22:10
İşsizlər üçün ayrılan müavinətləri mənimsəyən vəzifəli şəxslərin məhkəməsində azərbaycansayağı detallar 21:47
Hökumət borclanma siyasətini sərtləşdirir - Salam, Azərbaycan! 21:34
15 yaşlı yeniyetmə 28 yaşlı həmyerlisini ürəyindən bıçaqla qətlə yetirdi - AZƏRBAYCANDA 21:23
25 il ərzində 7000-ə yaxın azərbaycanlı ABŞ-da təhsil alıb 21:11
İlham Əliyev və Ərdoğanın unudulmaz İSTANBUL FOTOLARI 20:57
Ermənistan hərbçisi əsgər yoldaşını güllələyib 20:49
XI sinif şagirdləri yeni tipli buraxılış imtahanı verəcək - DETALLAR 20:41
Xaçmazda məktəbli itkin düşdü 20:07
Silahlı insident zamanı yaralanan azərbaycanlılardan biri süni tənəffüs aparatına qoşulub 19:50
Ərdoğan APA-nın İstanbuldakı müxbirinə sual verdi: "Nədən qorxursunuz?" 19:30
Azərbaycan və Meksika arasında saziş imzalanıb 19:07
D-8 ölkələrinin birgə universiteti yaradılacaq - İRANDA 18:52
Ermənistanda hərbi hissədə partlayış baş verib - ölən və yaralananlar var 18:37
Bu tədris ilində bir abituriyent iki qrup üzrə qəbul imtahanı verə biləcək 18:20
Məsut Özil yeni komandasının adını açıqladı 18:04
Bakıda sahibsiz itlər birkalanacaq 17:48
Oktyabrın 23-nə manatın məzənnəsi 17:34
MTRŞ 11 quruma yayım liseynziyası verdi 17:18
Mənzil gözləyən hərbi qulluqçulara ŞAD XƏBƏR 17:03
Azərbaycanın 6 ali məktəbi ən yaxşı universitetlər siyahısına daxil oldu 16:48
“Məscidləri dağıdan ölkə dost ola bilməz” - İlham Əliyev 16:37
“Qarabağ" hakim səhvinə görə UEFA-ya şikayət edəcək? - AÇIQLAMA 16:27
Patriarx Kirill Azərbaycan prezidentinə məktub göndərdi 16:06
Azərbaycanın makroiqtisadi sabitliyinə təsir edə biləcək risklər açıqlandı 15:49
Buraxılış imtahanı bir, qəbul imtahanı bir neçə dəfə keçiriləcək - YENİ MODEL 15:36
Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 3 məsələ gündəlikdən çıxarılıb 15:22
Azərbaycan prezidentinin Türkiyəyə səfəri başa çatdı 15:04
İlham Əliyev D-8 IX Zirvə görüşündə çıxış edib - FOTO + YENİLƏNİB 14:45
Türkiyədə azərbaycanlı İŞİD-çiyə hökm oxundu 14:34
300-ə yaxın maddəyə dəyişiklik edilir 14:13
DİQQƏT: Bu yolda hərəkət məhdudlaşacaq 14:00
MTN-in adından dələduzluq edənlər yenidən hakim qarşısında 13:34
Konstitusiyaya dəyişiklik - 30 yaş limiti ləğv edildi 13:00
Nazirlik 2018-ci ilin dövlət və icmal büdcələri TƏQDİM ETDİ 12:46
Mirzə Ələkbər Sabirin hüzn və kədər yaradan məktubu - "...başladı şişməyə imdi üzü qarə ciyərim" 12:41
Tanınmış rus teleaparıcıdan “Qarabağ”a gözlənilməz dəstək 11:48
“Qarabağ”ın futbolçusu və Messi Çempionlar Liqasının rəmzi heyətində + FOTO 11:20
Şəmsəddin Hacıyev prokurorluğa çağırıldı 10:47
Bu məhkumlarla bağlı qaydalar təsdiqləndi 10:16
8 yaşlı uşağın ölümünə görə həkimlər prokurorluğa çağırıldı 09:55
Ermənilər cəbhədə yenə pulemyotları işə saldı 09:30
Rusiya prezidenti Ukraynadakı böhranın yaranmasında Avropanı günahlandırıb 01:15
İsrail ordusu Suriya ərazisinə zərbə vurub 01:10
“Qarabağ probleminin həll yolu yoxdur” - Jirinovski 00:56
Türkiyədəki partlayışla bağlı 11 nəfər saxlanıldı 00:51
Brüsseldə növbəti erməni təxribatı - Qarşısı son anda alındı 00:40
Putin: “Rusiya Ukrayna ilə dialoqu bərpa etməyə hazırdır” 00:31
“Hər an ölə bilərəm” - Xərçəngdən əziyyət çəkən aparıcı 00:22
Azərbaycanlı hakim erməni futbolçunu cəzalandırdı 00:12
Kiyev yenidən qarışdı - Prezident administrasiyası binasının qarşısında piket keçirilir + YENİLƏNİB 00:01