success closed Loading...

''Deyəsən o yuxu gerçək olacaq'' - Atatürk anasına yazdığı məktubda nədən narahat idi?

Şahların, sultanların, sərkərdələrin, bir sözlə, tarixi şəxsiyyətlərin və tanınmış şəxslərin ailə üzvlərinə, ölkə rəhbərlərinə və müxtəlif insanlara ünvanladığı məktublar arxivlərdə qorunub saxlanılır. Həmin yazışmalar zaman-zaman açılaraq ictimaiyyətə təqdim olunur. Belə yazışmalardan biri də Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucusu Mustafa Kamal Atatürkə məxsusdur... Enter.News-un növbəti materialı Atatürkün anası Zübeydə xanıma yazdığı məktubdur.

"Əziz Anam!

İstanbuldan ayrılandan bəri sizlərə ancaq bir neçə teleqramdan savayı bir şey yaza bilməmişəm. Bu səbəbdən mənim üçün narahat olduğunuzu təxmin edirəm. Yəqin ki, istər haqqımda söylənilən, istərsə də qəzetlərdən oxuduğunuz,  həqiqəti əks etdirməyən yazılar sizlərin rahatlığınızı əlinizdən almışdır. Ancaq indi yazacaqlarımdan sonra narahatçılığınıza son qoyulacağına əminəm.

Bilirsiniz ki, İstanbulda olduğum zamanda xarici qüvvələr dövlətimizi və xalqımızı sıxışdıraraq, millətə xidmət edə bilən nə qədər adamımız varsa, hamısını həbs etmiş və bir qismini də Maltaya sürgün edərək, əl-qol açmağa imkan belə vermirlər. Necə oldusa mənə ilişmədilər. Fəqət, 3-cü ordu müfəttişi olaraq Samsuna ayaq basar-basmaz ingilislər məndən şübhələndilər və hökumətdən gəlişimin səbəbini soruşdular. Nəhayətdə İstanbula geri çağrılmamı istədilər və ciddi-cəhdlə buna israr etdilər. Hökumət də məni aldadaraq İstanbula çağırıb ingilislərə təslim olmama nail olmaq istədi. Mən də bunun dərhal fərqinə vardım və düşündüm ki, öz ayağımla gedib təslim olmağım doğru deyil. Vəziyyət belə olduqda durumu padişahımıza yazaraq gəlməyəcəyimi bildirdim. Zati-aliləri öncə getməməyimi uyğun gördü. Fəqət ingilislərin basqısı artınca, o da İstanbula dönməmi əmr etdi.

Artıq rəsmi görəvimdə qalmağa imkan olmadığını və xidmətdə olduğum müddətcə ingilislərin və hökumətin haqqımdakı israrına qarşı durmağın bir az çətin olacağını hiss etdim. Bir tərəfdə bunlar məni təqib edir, bu biri yanda da bütün Anadolu insanı, bütün ölkə haqqımda böyük sevgi və güvən göstərərək: “Səni buraxmarıq” dedilər.

Doğrudan da vətəni və milləti qurtara bilmək üçün tək çarə xidmətdən ayrılıb sərbəst şəkildə millətin başına keçmək və xalqı tək vücud halına gətirmək idi. Bundan doğacaq qüdrəti və ölkənin olan-qalan gücündən istifadə etməkdən başqa yol yox idi. Mən də elə etdim. Şükür Allaha, artıq buna nail oluram. Çox yaxın zamanda bunu bütün dünya görəcəkdir. Bu sürətlə hərəkət edincə ingilislər həmən yalvarmağa başladılar və məni qazanmağa çalışdılar. Dərhal da bütün günahı bizim hökumətin üstünə yıxdılar. Doğrudan da hökumət də mənə mane olmaq istədi. Fəqət, buna gücü yetmədi və yetməz də.

1. Bu qayda ilə bir müddət Anadoluda çalışmaqla hər şey həll olunacaqdır. Yaxında Millət Məclisini toplanacaq və yeni bir hökumət iqtidara gələcəkdir. Ehtimal ki, mən də o zaman gələcəm İstanbula. Səhhətim qaydasındadır, məndən qətiyyən narahat olmayın.

2. Salih bəy Fuat bəydən alacağını aldımı? Bunu bilgi almaq baxımından soruşuram, yoxsa nə olursa olsun, əlhəmdülillah, heç önəmi yoxdur. Siz rahat olun və bir sıxıntınız olarsa dərhal mənə bildirin.

3. Bu məktubu gətirən “….” Sizə mənim haqqımda istədiyiniz qədər məlumat verəcəkdir. Elə onunla da mənim bəzi paltarlarımı göndərin.

4. Bacımın səhhəti necədir? Evimizə hər hansı bir tərəfdən hücum-filan oldumu? Hələ oradasınızmı? Uşaqlar necədirlər, böyüyürlərmi?

5. Salih (Fansa) bəylə madamı inşallah sağ-salamatdırlar. Mən onları həmişə yadıma salıram. Madamın mənim haqqımda bir röyası vardı, deyəsən o gerçək olacaq. İnşallah, yaxında sevinc içərisində görüşəcəyik.

6. Mən, bir-iki günə bir konfrans üçün Sivasa gedib, yenidən Ərzuruma qayıdacağam. Təkrar edirəm: hər eşitdiyinizə inanmayın. Bilirsiniz ki, mən nə etdiyimi bilirəm, nəticəni görməsəydim, başlamazdım.

Sayqı ilə əllərinizdən,  bacımın gözlərindən öpürəm.

M. Kamal

1 Avqust 1920"

 Təqdim etdi: Rəşad Sahil


XƏBƏR LENTİ
Ərdoğan Soçidə Putinlə yenidən görüşmək niyyətində olduğunu bildirib 00:15
Heydər Əliyevin vəfatından 14 il keçir 00:00
11.12.2017
Putin: "Türkiyə prezidenti ilə danışıqlarımız konstruktiv keçdi" 23:47
Məhkəmə Saakaşvili ilə bağlı QƏRAR VERDİ 23:30
Bakıda zirzəmidən yanmış kişi meyiti tapıldı 22:45
Londona uçan təyyarə Bakıya qəza enişi edib 22:15
Ərdoğan və Putin arasında görüş başlayıb 21:45
Nyu-Yorkda partlayış törədənin FOTOSU yayılıb 21:19
“Göstərəcəm ki, prezident necə ölər” - Saakaşvili məhkəmədə + VİDEO 20:14
Putin Ərdoğanla görüşmək üçün Türkiyəyə gəlib 19:32
Prezident sərəncam verdi 18:25
Nyu-Yorkda PARTLAYIŞ - Yaralılar var + YENİLƏNİB 17:17
Bakıda bu marşrut xəttinin hərəkətində dəyişiklik edildi 16:50
Kriminal avtoritet “Yaşa Bakinski”ni öldürən şəxsə 18 il verildi 16:20
Bakıda dəhşət: gənc oğlan metroda qatar relsinə yıxıldı 16:00
Bakı sakini bacısının ərini və qayınatasını güllələdi 15:30
Məşhur rejissor vəhşicəsinə öldürüldü 15:00
Rusiya hərbi qüvvələrini Suriyadan çıxarır 14:45
Tovuzda "Mercedes" hərbçiləri daşıyan maşınla toqquşub - yaralı var 14:30
Putin Suriyaya səfər edib 14:15
17 nömrəli marşrut xəttinin daşıyıcısı dəyişdirildi 14:00
Bağça müəllimlərinin əməkhaqları ilə bağlı XƏBƏR 13:45
"Qarabağ"dan mövsümün rekordu 13:20
“Hacı Məmmədovun qəbrinin dağıdılacağından narahatıq” - "Mərhum" cinayətkarın bacısı 12:51
Bakının bir çox küçə və prospektlərində avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılır - DİQQƏT! 12:45
İlham Əliyev Kalaşnikovu qəbul edib + YENİLƏNİB 12:21
DTX-nin əməkdaşı dünya çempionu olub + FOTOLAR 12:00
Xalq yazıçısı Anarın SSRİ DTK-nın sədri Kryuçkova məktubu və CAVAB MƏKTUBU 11:33
Saakaşvili məhkəməyə gətirildi 10:10