success closed Loading...

Babəki ərəblərə satan Səhl ibn Sumbatın kimliyi barədə həqiqətlər

Bir sıra tarixi mövzular var ki, sovet rejimi onları öz ideologiyasına uyğunlaşdıraraq təhrif edib. Belə tarixi mövzulardan biri də Babək və Hürrəmilər hərəkatıdır. Rejim dağıldıqdan sonra ideologiyanın qurbanına çevrilən Babək və hərəkatı haqqında əsl həqiqətlər gün işığına çıxmağa başladı. Ancaq nə olsun, sovetin milli tariximizdə açdığı izləri doldurmaq hələ ki, mümkün deyil və bir çox ziyalılarımız da həmin o yad cığırla getməyə davam edirlər...

Enter.News tariximizlə bağlı həqiqətləri ictimaiyyətə çatdırmaqda davam edir. Beləliklə, tanınmış araşdırmaçı yazar Ceyhun Bayramlının Səhl ibn Sumbatın kimliyi ilə bağlı olan yazısını təqdim edir.

I YAZI 

Sovet dövrü tarixşünaslığının Babək və hürrəmilər hərəkatı ilə bağlı tədqiqatlarında ən böyük səhv nəticələrdən biri Babəki hiylə ilə tələyə salıb xilafət ordusunun sərkərdəsi Afşinə təhvil vermiş Şəki qalasının sahibi Səhl ibn Sumbatın milli mənsubiyyəti ilə əlaqədardır. Sovet dönəmində bu adamın milliyyətcə erməni-hay olması barədə fikir yürüdülmüş, bununla bağlı tarix sahəsində əsassız versiya yayılmışdır. Əlbəttə ki, bu versiya göydən götürülməmiş, müxtəlif mənbələrin məlumatlarının araşdırılması nəticəsində ortaya qoyulmuşdur. Üstəlik, erməni-hay alimləri də bu barədə yalan məlumatlarla böyük çaşqınlığın yaranmasına səbəb olmuşdular. Lakin həmin məlumatların nə dərəcədə həqiqəti əks etdirdiyi lazımınca yoxlanmamış, müəyyən müddət sovetlərin “xalqlar dostluğu” düşüncəsinə uyğun olaraq bu tarixi surətin üzərindən mümkün qədər keçilməyə cəhd gösətrilmiş, erməni-haylarla Azərbaycan türklərinin milli münasibətlərinin kəskinləşdiyi zamanlarda isə Səhl ibn Sumbatın milliyyətcə erməni-hay olması, Babəki satması ilə bağlı fikirlər söylənmişdir.

Millətlərarası münasibətlərin hansı mərhələ və hansı səviyyədə olmasından asılı olmyaraq, tarix elminin dəyişməz xətti olan “tarixi gerçəklikləri” söyləmək prinsipindən çıxış etmək, olanları bəzək-düzəksiz, necə varsa, eləcə göstərmək, düşünürəm ki, ən doğru yoldur. Azərbaycan tarixçisi bu gün erməni-hay tarixçilərinin dünyaya yalanlar təqdim etməsini gülüşlə qarşılayırsa, Azərbaycan tarixini, eləcə də bu tarixin səhifələrində yer almış çeşidli tarixi personajlar haqda gerçkləri obyektiv şəkildə yazmaq məcburiyyətindədir. Məhz bu baxış bucağından çıxış edərək Səhl ibn Sumbat deyilən adamın kimliyini yığcam şəkildə də olsa, təhlil etməyimizdə fayda vardır.

Əvvəlcədən bunu bildirək ki, sözügedən adamın ismi mənbələrin əksəriyyətində “Səhl ibn Smbat” (və ya Səhl ibn Sumbat) kimi qeyd olunurdu. Pers yazarı Xondəmir onun ata adını “Sunbad” kimi qeyd edir. Məhəmməd Üvfi özünün “Cəvami əl-hekayət və ləvami-ər-rəvayət” kitabında onun ata adını “Sunbat” şəklində yazır. İbn-Xəldunun “Kitab-əl-ibər” əsərində isə bu adamın adını Səhl ibn Sabat kimi görürük. Bu səbəbdən də biz həmin adamın ismini Səhl ibn Sumbat kimi yazmaq üçün daha çox əsas olduğunu düşünürük, hərçənd həmin adamın atasının adının bir mənbədə “Sunbad” kimi qeyd olunması versiyası mənə daha ağlabatan gəlir. Çünki Sunbad ismi həmin dövrdə yayılmış bir isim olmaqla yanaşı, Hürrəmilərlə eyni mövqedən çıxış etmiş olan Subadilərin rəhbərinin də adında rastımıza çıxır. Yadımıza salaq ki, Mühəmməd əş-Şəhristani İsfahanda hürrəmilər adlanan qüvvənin Reydə sünbadilər adlandığını yazır və onları eyniləşdirir. Təbəri də “Tərix əl-rüsul və-l-müluk” kitabında yazır ki, “Səhl Babəkin köməkçilərindən olub onun məsləkini qəbul etmişdi”. Bu baxımdan Səhlin atasının adının Sunbad ola bilməsi ehtimalı, zənnimcə, qüvvətlidir.

news-detail

Tarix yazarlarından Mütəhhər ibn-Tahir Müqəddəsi “Kitabül-əl-bəd və-t-tarix” əsərində, Məsudi isə “Müruc-əz-zəhəb” əsərində, həmçinin, İbn-Vazeh Yəqubi Səhl ibn Sumbatı erməni olaraq qeyd etmişlər. Fransız şərqşünas alimi Clement Huart da bu tarix yazarlarının qeydlərinə əsaslanaraq “Encyclopedie de L-İslam”da Səhl ibn Sumbatın erməni olduğunu yazsa da, digər əsəri olan “Xülasət-əl-əxbar fi bəyani əhval-il-əxyar” kitabında onun haqqında aşağıdakı ziddiyyətli məlumatı verir: “O nahiyələrdə bir qala vardı. Rum əhalisindən Səhl ibn Sunbat adlı bir şəxs oranın hökumət işlərini idarə edirdi”. Yeri gəlmişkən, Babəkin guya Bizansa sığınmaq istəməsi kimi fərziyyələr məhz onun evinə qonaq düşdüyü Səhl ibn Sumbatın Rum təbəəsi kimi zənn edilməsi sayəsində ortaya çıxıb, bunu təxmin edə bilərik. Hərçənd ki, Xondəmir XV-XVI əsrlərdə yaşayıb, bununla belə, o, Səhl Sumbatın “Rum əhalisindən” olması fikrini, görünür, xilafət sarayının hansısa tarix yazarının qeydlərindən  götürüb. Bildiyimiz kimi, Babək edam edilərkən Mötəsim bu edama çoxsaylı müsəlman əhalinin gözündə haqq qazandırmaq üçün məqsədyönlü şəkildə Babəkin guya Bizansla əlbir olması fikrini yaydırırdı. Babəkdən sonra tutularaq edam edilmiş və cəsədi Babəkin başsız cəsədi ilə yanaşı asılmış Təbəristanlı Məzyara da “Bizansın adamı” yarlığı vurulmuşdur.

Səhl ibn Sumbatın milli-etnik kimliyi ilə bağlı ən maraqlı və bizim də həqiqətəuyğun hesab etdiyimiz məlumatlardan birinə Moisey Kalankaytuklunun “Alban tarixi”ndə rast gəlmək olur. Belə ki, sözügedən tarixi mənbə müəllifi həmin adamı “Çar nəsli Mehranilərdən olan Səhl ibn Sumbat” adlandırır. Bir yerdə də onu vəsf edərək “Arranşah” kimi təqdim edir. Akademik Z.Bünyadov isə apardığı araşdrıma nəticəsində “Səhl ibn Sumbatın Alban şahlarının nəsli hesab olunan Zermirxakanlar nəslindən olduğunu” bildirir. Daha bir yerdə də onu “alban knyazı Səhl ibn Sumbat” adlandırır. Tədqiqatçı-alimimiz N.Vəlixanlı Səhl ibn Sumbatın alban (alpan) nəslindən olması haqda akademikin söylədiyi fikri həqiqətəuyğun hesab edərək dəstəkləyir, sadəcə Səhlin nəslinin adını “Zermirh” şəklində qeyd edir. Digər tarixçi-alim S.Əliyarlı da eyni mənbəyə istinad edərək “Səhl ibn Sunbatın alban padşah sülaləsindən olan Zarmirxin nəslindən olmasını” söyləyir. Biz də həqiqətə yaxın olması səbəbindən bu versiyanı dəstəkləyirik. Z.Bünyadov Zermirh deyilən adamın Mehranilər sülaləsinin banisi Mehranın nəvəsi igid Vardanın qızlarından birinin əri kimi qeyd edir.

Səhl ibn Sumbatın erməni olmamasını təxmin etməyə əsas verən daha bir fikri Səid Nəfisi söyləyir: “Baxmayaraq ki, Sumbat Babəki tutub Əfşinə təhvil vermişdi, Əfşin Sumbatdan bərk incimişdi. O da bundan ibarət idi ki, Sumbat onun hərəmağasını müxtəlif hədiyyələrlə aldadaraq öz tərəfinə çəkmiş və o da Əfşinin ixtiyarında olan bütün əsir qadınları qaçırdaraq Sumbata çatdırmışdı. Buna görə də Əfşin bəzi ermənilərin xahişi ilə onu öldürmək istəyirdi, lakin arzusuna çata bilməyib öldü.” Bu fikirdən bilmək olur ki, ermənilər heç də, bir sıra erməni-hay mənbələrinin iddia etdiyi kimi, Sumbatı dəstəkləmirdi, əksinə xilafət ordusunun komandanından xahiş etmişdilər ki, Səhl ibn Sumbatı tutub öldürtsün. Hər halda, erməni-haylar milli maraqlarını öz şəxsi ədavət duyğularına qurban edəcək düşüncədə olmayıblar ki, başqa bir dinin onlar üzərində hökmranlıq etdiyi çətin vaxtlarda bir-birinin ayağından çəksinlər, bunu etiraf etməliyik.

Səhl ibn Sumbatın dini əqidəsi ilə bağlı isə əksər mənbələrdə onun xristian dininə sitayiş etdiyi barədə fikir yürüdülüb. Məhəmməd Üvfi Babəkin Bəzz qalasını tərk edib yuxarı Azərbaycana keçdiyi zaman baş verənləri təsvir edərkən belə bir cümlə işlədir: “Səhl ibn Sumbat adlı bir xristian onu görüb tanıdı”. Eyni hadisələri qeyd edən digər bir sıra mənbə müəllifləri isə Babəki aldadan Səhli “petrik” kimi qeyd edirlər. (Patrik – xristian dinində ortodoks kilsəsi, Süryani kilsəsi və şərq ölkələrinin kilsələrinin rəhbərliyindəki ən yüksək rütbəli yepiskoplara verilən ad. “Patriarchis” sözündən götürülmüşdür. Patrikin Roma katolik kilsəsinin rəhbəri olan papadan fərqi ondadır ki, patrikin səlahiyyətləri yalnız özünə aid olan bölgə ilə məhdudlaşır və digər ərazilər və müstəqil kilsələr üzərində yetkisi yoxdur – C.B.)

news-detail

Məsələn, İbn-İmdad Hənbəli “Şəzərat-əz-zəhəb fi əxbari min zəhəb” əsərində yazır: “O, (Babək nəzərdə tutulur – C.B.) həmin bataqlıqdan çıxaraq bir yolla dağa tərəf getdi. Dağlara çatdıqda petrik Səhlin evinə düşdü. O isə onu tutub  saxladı və Əfşinə xəbər göndərdi”. Şəmsəddin Əbu Abdullah Zəhəb “Düvəl-əl-İslam”da yazır: “Sonra o, bir dağdan aşaraq başqa bir dağa getdi. Bir petrikin evinə düşdü. Petrik onu tutub ardınca gələn adamlara təhvil verdi”. Pers tarix yazarı Mirxond Bəlxi “Rövzət-əs-səfa” əsərində həmçinin, Əbu Məhəmməd Abdullah ibn Əsəd Yafei “Mirat-əl-cünan və ibrət-əl-yəqzan” əsərində Səhli “petrik” adlandırmışlar. Səid Nəfisi Səhl ibn Sumbatın patrik kimi qeyd edilməsini araşdıraraq bu nəticəyə gəlib ki, Səhl Babəki tutduqdan sonra Mötəsimin xeyir-duası ilə petrik olub. Bu haqda fikir yürütmək və Səhlin hürrəmilər hərəkatı zamanında xristian olmaması ehtimalını araşdırmaq bir qədər çətindir, çünki Səhlin xristian olması barədə məlumatlar çoxluq təşkil edir. Onun milli-etnik kimliyi barədə gəlinən son elmi nəticələr bunu söyləməyə əsas verir ki, Səhl ibn Sumbat xristianlıq dinində qalmağı münasib bilən Qarabağ alpanlarından olub. Əks təqdirdə Babək kimi ayıq-sayıq bir insan heç zaman bu adama etibar etməzdi.

Səhl ibn Sumbatın Babək onun evində yemək yeyərkən dəmirçi çağıraraq onun əl-ayağına buxov vurdurması barədə Xondəmir, Mirxond və başqa pers tarix yazarlarının qeydləri tam yalandır. Babək Səhl tərfindən aldadılaraq ova çıxmaq adı ilə bir meşəyə gətirilmiş, burada onları Afşinin göndərdiyi bir neçə silahlı adam dövrəyə almış, Səhl Babəkdən uzaqlaşaraq qaçmış, Babək isə əsir alınaraq Afşinin qərargahına gətirilmişdir. Doğru olan budur.

Və Səhl ibn Sumbatın elə əvvəldən guya xəyanətkar, qorxaq, var-dövlət hərisi olması ilə bağlı yayılan iddialar da tamamilə əsassızdır, çünki mənbələrdə Səhlin hələ 821-822-ci ildə Arrana (Ərməniyyəyə, yaxud Quzey Azərbaycana) hücum etmiş ərəb qoşunlarını ağır məğlubiyyətə uğratması barədə məlumatlar vardır. Alpan tarixçisi Moisey Kalankaytuklu “Alban tarixi” əsərində yazır ki, “erməni təqvimi ilə 270-ci ilin sonunda ərəblərin seçmə döyüşçüləri gizlicə Bərdədən çıxıb Amaras vilayətini qarət etdilər. Min nəfərə qədər əsir alıb Böyük Arran Şikarkar məntəqəsində möhkəmləndilər. O vaxt cəsur və əzəmətli Arranşah knyaz Səhl ibn Sumbat igid qardaşları ilə birlikdə öz qoşunu ilə səhərçağı ərəblərə hücum etdi. Onlardan çoxunu qılıncdan keçirib qalanını qaçırtdılar, əsirləri isə şirlərin dişlərindən çıxarıb azad etdilər.”

Erməni təqvimi ilə 270-ci il miladi təqvimlə 821-ci il mayın 5-də başlayıb 822-ci il mayın 4-də bitirdi. Bu da Mehranilərin son nümayəndəsi olan II Varaz Trdatın (II Varaz Trdat – Alpan elini idarə etmiş Mehranilər sülaləsinin taxt-taca iddialı son nümayəndəsi, I Stepannosun oğlu, I Varaz Trdatın ölümündən (705-ci il) sonra Böyük Alban Knyazlığı Əməvi xəlifəsi tərəfindən ləğv edilmiş, onun əraziləri xilafətin “Ərməniyyə” adını verdiyi vilayətə çevrilmişdi, lakin sülalənin davamçıları həmin vilayətin yerli hakimləri olaraq qalırdılar. II Varaz Trdat da miladi 822-ci ildə yerli knyazlardan biri tərəfindən (adı naməlumdur) öldürüldü və bununla da Mehranilər sülaləsinin varlığına son qoyuldu) öldürüldüyü vaxta təsadüf edir. Səhl ibn Sunbatın xilafət ordusuna qarşı vuruşub onları məğlub etməsi barədə Təbəri də öz əsərində yazır. Z.Bünyadov bu hadisəni xatırladaraq daha sonra qeyd edir ki, “Gördüyümüz kimi, Səhl hələ özü müttəfiqi Babək məğlub edilməzdən əvvəl qüdrət sahibi olmuş, Arranı ələ keçirmişdi, hərçənd ki, Dovsett qeyd etdiyi kimi, bu faktı 837-ci ildə “xəlifə bilə-bilə etinasız buraxmışdı””. 


XƏBƏR LENTİ
"Qarabağ" vətənə nə vaxt dönür? 05:30
Bu, "Qarabağ"ın azarkeşlərə kiçik bir hədiyyəsidir - Gözəl 04:24
Azərbaycan üçün görünməmiş qazanc – UEFA reytinqi 03:30
Sənətçilərin “Qarabağ” sevinci + FOTOLAR 02:50
Leyla Əliyeva Qarabağın qələbəsinə bu cür REAKSİYA VERDİ + FOTO 02:25
"Karyeramda belə bir məğlubiyyətə sevindiyimi xatırlamıram" - Qurban Qurbanov 02:05
Rusiyanın Sudandakı səfirinin ölümünün ilkin səbəbi məlum olub + YENİLƏNİB 01:55
Çempionlar Liqasında bütün səbətlər müəyyənləşib - Qarabağın rəqibləri ilə tanış olun 01:48
Bakıda Qarabağ sevinci - CANLI YAYIM 01:41
Futbol QURBAN tələb edir - DOSYE 01:00
Siyasətdə piyada, idmanda isə atlı - Qarabağ Çempionlar Liqasında - TƏBRİKLƏR!!! 00:35
Şəkidə dəhşətli yanğın jurnalistə çətin anlar yaşatdı + VİDEO 00:30
23.08.2017
Xarici ofşor hesablarda zənginlərin gizlətdiyi vəsaitin məbləği - 1 trilyon dollar 23:49
Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib + VİDEO 23:07
Avtomobillərin qiymətini kimlər qaldırır? - AÇIQLAMA 23:01
“Sabahı düşünən adam heç vaxt igid ola bilməz” - "Əli və Nino" əsərindən ƏN MƏŞHUR HİSSƏ 22:15
"Mən "yazammıram", qol çəkmirəm" - Reyd zamanı gərginlik + VİDEO 22:00
Sumqayıtda ata oğlunu bıçaqladı + VİDEO 21:41
Mingəçevirdə 21 yaşlı qadın həyat yoldaşı tərəfindən bıçaqlanıb 21:24
Tanınmış meyxanaçı həbsdən çıxdı 21:10
Şəkidə güllələnən şəxsin görüntüləri yayıldı + VİDEO 20:56
Xaçmaz sakinini elektrik cərəyanı vuraraq öldürüb 20:42
Premyer Liqa: 3-cü turun oyun cədvəli 20:28
Dənizdə batan əcnəbi xilas edilib 20:14
Mərkəzi Bankın qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib 20:00
Nazirlik: Atmosferdə tozun miqdarı artaraq hazırda normadan 52 faiz yuxarıdır 19:45
Millinin iki oyun üçün HEYƏTİ 19:31
Nazirlər Kabinetində heyvanlarla bağlı müşavirə keçirilib 19:17
Bu Avropa dövlətinin Bakıdakı səfirliyi viza verilməsini DAYANDIRDI 19:00
İlham Əliyev bu müəllimlərin dərs yükü və əməkhaqqının artırılması haqqında SƏRƏNCAM VERDİ 18:44
Qəbul imtahanlarında test ləğv edilir? - Məleykə Abbaszadə izah edir + VİDEO 18:30
İlham Əliyevdən bu qurumla bağlı sərəncam - İşçilərinin sayı 572 nəfərdən 640-a qaldırılsın 18:13
Sabah Azərbaycanda dollar dəyişmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ! 18:01
İlham Əliyevdən içməli su ilə bağlı SƏRƏNCAM + SİYAHI 17:51
İlham Əliyevdən Şirvan Əbilovla bağlı SƏRƏNCAM 17:40
Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabineti Aparatının strukturunu təsdiq edib - YENİLƏNİB 17:35
Vitse-admiral Şahin Sultanovun cinayət işi Bakı Hərbi Məhkəməsinə qaytarılıb - YENİLƏNİB 17:31
Sergey Şoyqu: Suriyada vətəndaş müharibəsi bitdi 17:13
Atatürkə “mason” deyən hərbçi həbs olundu 17:00
Gədəbəyin bu kəndində işıq dirəyini ağaclar əvəz edir 16:50
Elza Seyidcahan YAP-a olan sevgisindən siyasətə gəlir: "Şahlardan və xanlardan qalan ənənədir ki..." 16:33
Ramil Quliyev hərbi salam verməsinin səbəbini açıqladı 16:22
Faytonçu Nazim onu xəstə salan həkimi polisə verdi 16:14
UNİCEF 2 yaşlı Zəhranın ermənilər tərəfindən öldürülməsinə münasibət bildirib 16:00
"Beynəlxalq Bank"ın 300 min manatını öz pulu kimi xərcləyən vəzifəli şəxsin məhkəmə prosesində MARAQLI DETALLAR 15:41
Azərbaycanda 3 nəfərin diri-diri yanaraq ölməsi ilə nəticələnmiş hadisə barədə Baş Prokurorluq və DİN məlumat yaydı 15:23
"Mahmudov və dostları onun evini banka girov qoyaraq, pul götürmək istəyiblər" - MTN işi 15:11
Təbriz təmsilçisinin Tehran fəthi davam edir – Qələbə 14:49
Azərbaycandan Həcc ziyarətinə kvotadan artıq sayda zəvvar gedəcək 14:39
Qətər ilə Türkiyə arasında ilk birbaşa dəniz xətti açılıb 14:34
Dənizkənarı Milli Parkda dənizdən naməlum qadın meyiti tapılıb 14:29
ABŞ Pakistanı müttəfiqlikdən silir 14:19
Bayram Kürdəxanılını öldürən şəxs bu məşhurun qohumu imiş 14:11
“Azexport”a 7 ayda 53 ölkədən 264 milyon dollarlıq ixrac sifarişi daxil olub 14:02
Bayram Kürdəxanılı və ya Bayramsız Kürdəxanı + FOTOLAR 13:47
Azərbaycanda ulduzluq, dəlilik, narkomaniya və QURBANLARI 13:34
Trampın Əfqanıstan siyasətini bu qızlar dəyişdi 13:17
Maşınına “Satılır” yazan cərimə edilə bilməz, amma… - Vaqif Əsədov 13:08
Regional Elektrik Şəbəkəsinin avtomobilini yandıran şəxs tutulub - DİN 12:54
İlham Əliyev Bakıda 257 nömrəli tam orta məktəbin yeni korpusunun açılışında iştirak edib + FOTOLAR + YENİLƏNİB 12:45
Sabahın hava necə olacaq? - AÇIQLAMA 12:30
DİN Bayram Kürdəxanılının ölümü ilə nəticələnən yol qəzası ilə bağlı məlumat yayıb 12:16
Bakıda bu evlər plana düşür - DİQQƏT! 12:01
Rusiyada dünya çempionunu öldürən Anar Allahverənovun saxlanılması üçün mükafat təyin edilib - 15 min manat 11:52
"Qarabağ" tarixi oyuna çıxır 11:41
Bakıda toz dumanı bir qədər də arta bilər - XƏBƏRDARLIQ 11:33
Türkiyədə keçiriləcək prezident seçkilərində Ərdoğanın ilk rəqibi məlum oldu - TANINMIŞ XANIM + FOTO 11:22
Naxçıvanda SU-25 hücum təyyarələri təlim uçuşları həyata keçirib + FOTOLAR 11:07
Bakıda küçədə yeni doğulmuş uşaq tapılıb 10:52
Bayram Kürdəxanılının ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıb 10:41
Bakının məşhur dələduz xanımı, vətəndaşların 300 min manatını mənimsəyən lombard sahibi tutulub + FOTO 10:00
Hitlerin qibtə etdiyi general: Ənvər Paşa – ARAŞDIRMA - FOTO 09:48
“Nörmand dördlüyü” ölkələrinin liderləri arasında telefon danışığı olub 09:22
ABŞ Rusiya ərazisində vizaların verilməsini dayandırır 08:46
Azərbaycan manatı üzərindəki təsvirlərin mənası 07:49
Necə “aldanırıq” – MARKETOLOQLARIN AĞILLI HİYLƏSİ 06:42
Böyrəklərdəki iltihabı müalicə edən 5 resept 05:38
Tanınmış meyxana ustası Bayram Kürdəxanılını avtomobil vurub ÖLDÜRDÜ 04:56
Dünya çempionunu xüsusi qəddarlıqla öldürən Anar Allahverənovu gözləyən CƏZA 04:35
ABŞ yenidən Rusiyanı “Taliban” qruplaşmasını silahlandırmaqda ittiham edib 03:32
Skandinavların dünyanın ən xoşbəxt insanları olmalarının 4 səbəbi 02:29
İndoneziyanın 9 müdrikindən biri olan azərbaycanlı + FOTO 01:48
Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinin bir sıra oyunları keçirilib - NƏTİCƏLƏR 01:25
Rusiya və Türkiyə İzmirdəki sərgidə 820 mln. dollar dəyərində kontraktlar razılaşdırıblar 00:59
Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatır 00:47
İlin toyu baş tutdu: müxalifətlə iqtidar bir arada əyləndi + FOTOLAR 00:34
Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalından 24 il ötür 00:10